ରାଜ୍ୟବାସୀଙ୍କ ପାଇଁ ଖୁସି ଖବର। ଓଡ଼ିଶାରେ ଲିଥିଅମର ମିଳିଛି ସନ୍ଧାନ। ଏ ନେଇ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି କେନ୍ଦ୍ର ଖଣି ସଚିବ ଏଲ୍ କାନ୍ତା ରାଓ। ସେ ଆହୁରି କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଓଡ଼ିଶାର ନୟାଗଡ଼ରେ ଏହି ଲିଥିଅମ୍ ଥିବା ଜଣା ପଡିଛି। ଜିଓଲୋଜିକାଲ ସର୍ଭେ ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆ ପକ୍ଷରୁ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରାଥମିକ ସର୍ଭେରୁ ଜଣା ପଡ଼ିଛି। ଏଥିପାଇଁ ପ୍ରାଥମିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ drone ସର୍ଭେ କରାଯିବ ଓ ଉତ୍ତୋଳନ କରାଯିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯିବ ବୋଲି କେନ୍ଦ୍ର ଖଣି ସଚିବ କହିଛନ୍ତି। ତେବେ କେତେ ପରିମାଣର ରହିଛି ତାହା ଜଣା ପଡିନାହିଁ। ପ୍ରକାଶ ଥାଉ କି ଲିଥିଅମ୍ ଦ୍ବାରା ବ୍ୟାଟେରୀ, ମୋବାଇଲ୍, ଲାପଟପ୍ ଆଦି ବୈଦ୍ୟୁତିକ ସାମଗ୍ରୀ ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ।

ପ୍ରକାଶ ଥାଉ କି ପୂର୍ବରୁ କେଉଁଝର ଜିଲ୍ଲା ବଉଳା ଅଞ୍ଚଳରେ ପପ୍ଲାଟିନମର ସନ୍ଧାନ ମିଲିଥିଲା। ସେହିଭଳି ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଜିଲ୍ଲାରେ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ସନ୍ଧାନ ମଧ୍ୟ ମିଳିଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଉତ୍ତୋଳନ ବାବଦରେ ଅଧିକ ଖର୍ଚ୍ଚାନ୍ତ ହେବାର ଆକଳନ କରାଯିବା ପରେ ସେ ଦିଗରେ ଆବଶ୍ୟକ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇ ନ ଥିଲା। ଜଣେ ଖଣି ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ ନୟାଗଡ଼ରେ କେତେ ପରିମାଣର ଲିଥିଅମ୍ ରହିଛି ତାହା ଆକଳନ କରାଯିବା ପରେ ହିଁ ପ୍ରକଳ୍ପ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ। ଉତ୍ତୋଳନ ବାବଦରେ ଖର୍ଚ୍ଚ ଯଦି ଅଧିକ ହୁଏ ତେବେ ସେହି ପ୍ରକଳ୍ପ ବିଭାଗ ହାତକୁ ନେଇ ନ ଥାଏ।
ଜାନୁଆରୀ ୨୦ରୁ କୋଣାର୍କରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଦୁଇଦିନିଆ ଜାତୀୟ ଖଣି ମନ୍ତ୍ରୀ ସମ୍ମିଳନୀ ପୂର୍ବରୁ ଜିଏସଆଇ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଏକ ବୋର୍ଡର ଏକ ବୈଠକ ରେ ଏହି ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି ସଚିବ। ଅପରପକ୍ଷେ ଖଣି ଖନନ କାର୍ଯ୍ୟ ସମଗ୍ର ଦେଶ ପାଇଁ ଏକ ଆଦର୍ଶ ପାଲଟିଛି ବୋଲି ଖଣି ସଚିବ କହିଛନ୍ତି। ସେ ଆହୁରି କହିଛନ୍ତି ଯେ ଦେଶର ଖଣି ରାଜଧାନୀ ଓଡିଶା ଦେଶକୁ ପ୍ରାୟ ୫୦ ପ୍ରତିଶତ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ ଯୋଗାଇଥାଏ।

ଚିଲିକାରୁ ମୁହାଁ ଫେରାଇଲେ ୧୦ ହଜାର ବିଦେଶୀ
ଚିଲିକାର ପରିବେଶ ବିଦେଶୀ ପକ୍ଷୀଙ୍କ ପାଇଁ ଅନୁକୂଳ ହୋଇ ପାରୁନି କାହିଁକି ? କଣ ରହିଛି ସମସ୍ୟା ନା ଶିକାରୀଙ୍କୁ ଡ଼ରି ଆସୁନାହାନ୍ତି ବିଦେଶୀ ପକ୍ଷୀ । ଯାହା ହେଉ ନା କାହିଁକି ଗତବର୍ଷ ତୁଳନାରେ ଏଥର ପ୍ରାୟ ୧୧ ହଜାର କମ ବିଦେଶୀ ପକ୍ଷୀ ଚିଲିକାକୁ ଆସିଛନ୍ତି।

ବାଲୁଗାଁ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ବିଭାଗ, ଚିଲିକା ଉନ୍ନୟନ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ (ସିଡିଏ) ଓ ବାଲୁଗାଁ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ବିଭାଗ ପକ୍ଷରୁ କରାଯାଇଥିଲା ପକ୍ଷୀଗଣନା। ଚଳିତବର୍ଷର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ ଚିଲିକାରେ ୧୯୬ ପ୍ରଜାତିର ୧୧ ଲକ୍ଷ ୨୭ ହଜାର ୨୨୮ ପକ୍ଷୀ ଆସିଛନ୍ତି। ତନ୍ମଧ୍ୟରେ ୧୦୯ ପ୍ରଜାତିର ୧୦ ଲକ୍ଷ ୮୭ ହଜାର ୨୨୬ଟି ବିଦେଶାଗତ ପକ୍ଷୀ ଥିବାବେଳେ ସ୍ଥାନୀୟ ଅଞ୍ଚଳର ୮୭ ପ୍ରଜାତିର ୪୦ ହଜାର ୨ଟି ପକ୍ଷୀ ରହିଛନ୍ତି।

ଗତବର୍ଷ ୧୮୭ ପ୍ରଜାତିର ୧୧ ଲକ୍ଷ ୩୭ ହଜାର ୭୫୯ ପକ୍ଷୀ ଆସିଥିଲେ। ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ୧୦୮ ପ୍ରଜାତିର ୧୦ ଲକ୍ଷ ୯୮ ହଜାର ୮୧୩ଟି ବିଦେଶୀ ପକ୍ଷୀ ଏବଂ ୭୯ ପ୍ରଜାତିର ୩୮ ହଜାର ୯ ଶହ ୪୬ଟି ସ୍ଥାନୀୟ ପକ୍ଷୀ ସାମିଲ ଥିଲେ। ତେବେ ପୂର୍ବ ବର୍ଷ ତୁଳନାରେ ଚଳିତବର୍ଷ ସ୍ଥାନୀୟ ପକ୍ଷୀ ଓ ପ୍ରଜାତିରେ ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଛି। କିନ୍ତୁ ଗତବର୍ଷ ତୁଳନାରେ ଚଳିତ ବର୍ଷ ୯ ପ୍ରଜାତିର ପକ୍ଷୀ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିବାବେଳେ ୧୦,୫୩୧ଟି ପକ୍ଷୀ କମିଛନ୍ତି। ଚଳିତ ବର୍ଷ ସର୍ବାଧିକ ପକ୍ଷୀ ବାଲୁଗାଁ ରେଞ୍ଜ ଅଞ୍ଚଳରେ ଦେଖାଯାଇଥିବା ବେଳେ ପକ୍ଷୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ନଳବଣରେ ମୋଟ ୯୨ ପ୍ରଜାତିର ୩ ଲକ୍ଷ ୪୩ ହଜାର ୨୨୬ଟି ପକ୍ଷୀଙ୍କ ଆଗମନ ହୋଇଛି। ପୂର୍ବ ବର୍ଷ ନଳବଣରେ ୩ ଲକ୍ଷ ୪୭ ହଜାର ୨୮୦ଟି ପକ୍ଷୀ ଆସିଥିଲେ। ଚଳିତବର୍ଷ ୪ ହଜାର ୫୪ଟି ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ତେବେ ନଳବଣରେ ସର୍ବାଧିକ ପକ୍ଷୀ ଦେଖାଯାଇଛି।

ଚଳିତ ବର୍ଷ ସର୍ବାଧିକ ସଂଖ୍ୟାରେ ଗଡୱାଲ ୨ ଲକ୍ଷ ୧ ହଜାର ୯୨୬, ନର୍ଦନ ପିଣ୍ଟେଲ୍‌ ୧ ଲକ୍ଷ ୯୩ ହଜାର ୩୯୪ଟି, ୟୁରାସିଆନ କ୍ୟୁଜ୍‌ୟନ ୧ ଲକ୍ଷ ୫୪ ହଜାର ୯୩୭, ବ୍ଲାକଟେଲ ଗଡୱାଲ ୬୮ ହଜାର ୩୭୯, କମନ୍‌ କୁଟ୍‌ ୫୪ ହାଜର ୭୮୭ ଓ ଚିଲିକାର ଶୋଭାମଣ୍ଡନ କରୁଥିବା ଫ୍ଲେମିଙ୍ଗୋ ପକ୍ଷୀ ଗତ ବର୍ଷ ୮୨୦ଟି ଆସିଥିବା ବେଳେ ଚଳିତ ବର୍ଷ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୨ ହଜାର ୬୩୮ଟି ପକ୍ଷୀ ଆସିଥିବା ଗଣନାରୁ ଜଣାଯାଇଛି। ସୁଦୂର ସାଇବେରିଆ, କାଜାକିସ୍ଥାନ, ଋଷ, ଆମେରିକା, ଇରାନ୍‌, ଆଫଗାନିସ୍ଥାନ, ଲଦାଖ ସମେତ ହିମାଳୟ ଆଦି ଅଞ୍ଚଳରୁ ଗତ ବର୍ଷ ୧୮୭ ପ୍ରଜାତିର ବିଦେଶାଗତ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ପକ୍ଷୀ ଆସିଥିବା ବେଳେ ଚଳିତ ବର୍ଷ ୧୯୬ ପ୍ରଜାତିର ପକ୍ଷୀ ଆସିଛନ୍ତି।

ତେବେ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ବିଭାଗ ଅଧୀନ ୫ଟି ରେଞ୍ଜ ଯଥା ବାଲୁଗାଁ, ଚିଲିକା, ସାତପଡ଼ା, ରମ୍ଭା ଓ ଟାଙ୍ଗୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ପକ୍ଷୀ ଗଣନା କରାଯାଇଥିଲା। ଶନିବାର ସକାଳ ୬ଟାରୁ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ପ୍ରାୟ ୧୨ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୨୧ଟି ଟିମ୍‌ ଏଥିରେ ସାମିଲ ହୋଇଥିଲେ। ପ୍ରତି ଟିମ୍‌ରେ ଜଣେ ପକ୍ଷୀ ବିଶାରଦଙ୍କ ସମେତ ୬-୭ ଜଣ ସଦସ୍ୟ ରହିଥିଲେ। ଟାଙ୍ଗୀ ଜୋନ୍‌ରେ ୮ଟି ଟିମ୍‌, ବାଲୁଗାଁରେ ୬ଟି, ସାତପଡ଼ାରେ ୪ଟି, ରମ୍ଭାରେ ୨ଟି ଏବଂ ଚିଲିକାରେ ଗୋଟିଏ ଟିମ୍‌ ନିୟୋଜିତ ହୋଇଥିଲେ। ମୁମ୍ବାଇସ୍ଥିତ ନ୍ୟାଚୁରାଲ ହିଷ୍ଟ୍ରି ଅଫ ସୋସାଇଟି, ଓୟୁଏଟି, ସିଡିଏ କର୍ମଚାରୀ, ୱାଇଲ୍ଡ ଓଡ଼ିଶା, ଭେଟେରେନାରୀ ଅଧିକାରୀ, ବିଭିନ୍ନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ପ୍ରଫେସର, ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଓ ବହୁ ଅଭିଜ୍ଞ ପକ୍ଷୀ ବିଶାରଦ ସାମିଲ୍‌ ହୋଇଥିଲେ।