ସ୍ଵାଭିମାନ ଓ ଅଭିମାନ ଦୁଇଟି ପାଖାପାଖି ହେଲେ ମଧ୍ଯ ସ୍ଵଭିମାନରେ ଭରପୁର ନମ୍ରତା ରହିଥାଏ। ଯାହା ସତସଙ୍ଗ କରିବାର ସୁଯୋଗ ଦେଇଥାଏ।

ରାଜା ଦୁଷ୍ମନ୍ତ ଥରେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ପାରିଧି କରିବାକୁ ଯାଇଥାନ୍ତି । ସାଙ୍ଗରେ ପାତ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ବି ଥାଆନ୍ତି । ସେହି ଜଙ୍ଗଲରେ ଶିକାର ଖୋଜୁଖୋଜୁ ସେ ମହର୍ଷି କଣ୍ୱଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚôଗଲେ । ରାଜା ଦୁଷ୍ମନ୍ତ ଥିଲେ ଜଣେ ଧର୍ମପରାୟଣ ଓ ପ୍ରଜାପାଳକ ନରପତି । ତେଣୁ ସେ ମହର୍ଷି କଣ୍ୱଙ୍କୁ ସାକ୍ଷାତ ନ କରି ରାଜପ୍ରାସାଦକୁ ଫେରିବାକୁ ଚାହୁଁ ନଥିଲେ । ସେ ସାରଥୀଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ ତାଙ୍କର ରଥ କଣ୍ୱ ମହର୍ଷିଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ନେଇଯିବା ପାଇଁ । ସମସ୍ତେ ଆଶ୍ରମ ଦ୍ୱାର ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିଲେ । ରାଜା ଦୁଷ୍ମନ୍ତ ଆଶ୍ରମ ଦ୍ୱାରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରଥମେ ନିଜର ତରବାରୀ ତଳେ ରଖିଦେଲେ । ଦେହରୁ ରକ୍ଷାକବଚ ଉତାରି ଦେଲେ । ସମସ୍ତ ଆଭୂଷଣ ଖୋଲିଦେଲେ । ଶେଷରେ ସେ ରାଜ ମୁକୁଟଟିକୁ ବି ମୁଣ୍ଡରୁ ଓହ୍ଲାଇଦେଲେ । ଏହା ଦେଖି ତାଙ୍କର ଜଣେ ଅନ୍ତରଙ୍ଗ ଅମାତ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, ମହାରାଜ! ଆପଣଙ୍କ ମସ୍ତକରୁ ରାଜ ମୁକୁଟ ଓହ୍ଲାଇଦେବା ମୋତେ ଶୋଭା ଦିଶିଲା ନାହିଁ । ରାଜା ଦୁଷ୍ମନ୍ତ କିନ୍ତୁ ସ୍ଥିର କଣ୍ଠରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: ରାଜ ମୁକୁଟ ମୋର ଅଭିମାନର ସଙ୍କେତ । ଅଭିମାନକୁ ସାଥିରେ ଧରି କଦାଚିତ୍ ସତସଙ୍ଗ କରାଯାଇପାରେନା ।

ରାଜେନ୍ଦ୍ର