ଐତିହାସିକ ଉଜ୍ଜୟିନୀ ନଗରୀରେ ରହୁଥାନ୍ତି ଜଣେ ଧନୀ ସୌଦାଗର। ସେ ଅସହାୟ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ ହସ୍ତରେ ଦାନ କରୁଥାନ୍ତି।
ସମୟକ୍ରମେ ସୌଦାଗରଙ୍କ ବ୍ୟବସାୟ ଦାୟିତ୍ୱ ପୁଅମାନଙ୍କୁ ଦେଲେ। ପୁଅମାନେ ବ୍ୟବସାୟ ବୁଝିଲେ। ବୃଦ୍ଧ ସୌଦାଗର କିନ୍ତୁ ପୂର୍ବପରି ଦରିଦ୍ର ଅସହାୟଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଥାନ୍ତି। ଦିନେ ପୁଅମାନେ ସୌଦାଗରଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିଲେ। ସମୟ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ସୌଦାଗର ପୁଅମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ପାଖକୁ ଡାକିଲେ ଓ ଆସିବାର କାରଣ ପଚାରିଲେ। ପୁଅମାନେ କହିଲେ ବାପା, ଆପଣ ଏବେ ଧନ ବାଣ୍ଟିବା ବନ୍ଦ କରିଦିଅନ୍ତୁ। ନହେଲେ ଦିନେ ଆମ ନିକଟରୁ ବି ଧନ ସରିଯିବ।
ବୃଦ୍ଧ ସୌଦାଗର ହସିଲେ। ଆଉ ପାଖରେ ରଖିଥିବା ଦୀପଟିକୁ ଲିଭେଇଦେଲେ। ପୁଅମାନେ ଅନ୍ଧାରରେ ଆସିବା ବେଳେ ଗୋଟିଏ ଦୀପ ଧରି ଆସିଥିଲେ। ସେ ପୁଅମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଦୀପଟିକୁ ଲଗାଇଦେବାକୁ କହିଲେ। ଜଣେ ପୁଅ ଯାଇ ବୃଦ୍ଧ ସୌଦାଗରଙ୍କ ଦୀପ ଲଗେଇଦେଲା। ବୃଦ୍ଧ ସୌଦାଗର ପଚାରିଲେ: ମୋ ଦୀପ ଜଳାଇବା ଦ୍ୱାରା କ’ଣ ତମ ଦୀପର ଆଲୁଅ କମିଗଲା? ପୁଅମାନେ କିଛି ବୁଝିପାରିଲେନି। ବୃଦ୍ଧ ସୌଦାଗର ବୁଝେଇ କହିଲେ: ଯଦି ଗୋଟିଏ ଦୀପରୁ ଆଉ ଗୋଟିଏ ଦୀପ ଲାଗିବା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଥମ ଦୀପର ଆଲୁଅ କମି ଯାଉନାହିଁ; ତା’ହେଲେ ଆମେ ଯଦି କିଛି ଅସହାୟ ଲୋକଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ତା’ହେଲେ ଆମର ଧନ କେମିତି କମିଯିବ ? ପୁଅମାନେ ନିଜର ଭୁଲ ବୁଝିପାରିଲେ।
-ରାଜେନ୍ଦ୍ର
