ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ବଢ଼ି ଚାଲିଥିବା ପେଟ୍ରୋଲ ଡିଜେଲ୍‌ ଦର ବୃଦ୍ଧି ଘଟି ଚାଲିଥିବା ବେଳେ ଏବେ ତୈଳ ଦର ହ୍ରାସ ନେଇ ମନ୍ତ୍ରୀ ହରଦୀପ ସିଂହ ପୁରୀ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳର ବ୍ୟାରେଲ୍‌ ପିଛା ଦାମ୍‌ ବହୁଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୬୫ ଡଲାର ପାଖାପାଖି ସ୍ତରରେ ରହିବ। ତେବେ ଭାରତରେ ତେଲ ଦର କମିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। ଆସନ୍ତା ଦୁଇରୁ ୩ ମାସରେ ତେଲ ଦର ହ୍ରାସ ପାଇବାର ସମ୍ଭାବନା ଦେଖାଇଛନ୍ତି ମନ୍ତ୍ରୀ।

ତୈଳ ଦର ହ୍ରାସ ଏବଂ ବୃଦ୍ଧି ସ୍ଥିତି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ଯଦି ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଅଶୋଧିତ ଦୈଳ ଦରକୁ କେନ୍ଦ୍ର କରି ସଂକଟ ଦେଖାଦିଏ ତେବେ ସ୍ଥିତି ବଦଳିପାରେ। ଯେଉଁ ତେଲ ଦର ଏବେ ୬୫ ଡଲାର ପାଖାପାଖି ରହିଛି, ତାହାର ମୂଲ୍ୟ ୧୫୦ ଡଲାର ବି ହୋଇଯାଇପାରିବେ। ୬୫ ଡଲାର ସ୍ତରରେ ତେଲ ଥିବାରୁ ତେଲ କମ୍ପାନିଗୁଡିକ ଲାଭ କରୁଛନ୍ତି।

ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ ସରକାର ପେଟ୍ରୋଲ୍‌ ଓ ଡିଜେଲ୍‌ ଦାମ୍‌ କମ୍‌ କରି ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ଆବଶ୍ୟକ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ଦେଇପାରିବେ ବୋଲି ମନ୍ତ୍ରୀ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି। ରେଟିଂ ଏଜେନ୍ସି ସୂଚନା ଅନୁସାରେ ତେଲ କମ୍ପାନିଗୁଡିକ ଏବେ ପେଟ୍ରୋଲ୍‌ ଲିଟର ପିଛା ୧୨-୧୫ ଟଙ୍କା ଏବଂ ଡିଜେଲ୍‌ ଉପରେ ୬ ଟଙ୍କା ୧୨ ପଇସା ଲାଭ କରୁଛନ୍ତି।

ଏହା ସତ୍ତ୍ୱେ ଏକ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି କମ୍ପାନିଗୁଡିକ ପେଟ୍ରୋଲ୍‌ ଓ ଡିଜେଲ୍‌ ଦାମ୍‌ରେ କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିନାହାନ୍ତି। କିଛି ମାସ ପୂର୍ବ ଦରହ୍ରାସର ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଲିଟର ପିଛା ୨ ଟଙ୍କାର ଉତ୍ପାଦନ ଶୁଳ୍କ ବଢ଼ାଇଦେବା ପରେ ଦୈଳ ଦର ହ୍ରାସ ପାଇପାରି ନ ଥିଲା।

ପୂର୍ବରୁ ତେଲ କମ୍ପାନିଗୁଡିକ ପ୍ରତିଦିନ ତେଲ ଦରରେ ସଂଶୋଧନ କରୁଥିଲେ। ହଠାତ୍‌ ସେହି ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ବନ୍ଦ କରିଦିଆଯାଇଛି। ଏନେଇ କୌଣସି ଘୋଷଣା ମଧ୍ୟ କରାଯାଇନାହିଁ। ତେଲ କମ୍ପାନିଗୁଡିକ ଅଶୋଧିତ ତୈଳର ବ୍ୟାରେଲ୍‌ ପିଛା ଦର ଏବଂ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ତୁଳନାରେ ଟଙ୍କା ମୂଲ୍ୟ ବିଚାରକୁ ନେଇ ତେଲ ଦର ସଂଶୋଧନ କରୁଥିଲେ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଦେଶର ଅଧିକାଂଶ ରାଜ୍ୟରେ ପେଟ୍ରୋଲ୍‌ ଲିଟର ପିଛା ଦାମ୍‌ ୧୦୦ ଟଙ୍କା ପାଖାପାଖି ରହିଥିବା ବେଳେ ଡିଜେଲ୍‌ ଦାମ୍‌ ୯୦ ଟଙ୍କା ଉପରେ ରହିଛି।

ଖସିବ ସୁନାଦର; ବଢ଼ିବ ରୁପାଦର

।

ଗତ ୪ ବର୍ଷ ଭିତରେ ଭାରତ ସବୁଠାରୁ କମ୍‌ ଦାମ୍‌ରେ କିଣୁଛି କଞ୍ଚାଦେଲ। ଭାରତ କିଣୁଥିବା ଅଶୋଧିତ ତୈଳର ବ୍ୟାରେଲ ପିଛା ଦାମ୍‌ ଏବେ ୬୮ ଡଲାର ସ୍ତରକୁ ଖସିଆସିଛି। ଏତେ ଅନୁକୂଳ ସ୍ଥିତି ସତ୍ତ୍ବେ ଦେଶବାସୀଙ୍କୁ ପେଟ୍ରୋଲ ଓ ଡିଜେଲ ଚଢ଼ା ଦରରେ କିଣିବାକୁ ପଡୁଛି।
ଶେଷ ଥର ପାଇଁ ୨୦୨୧ ମାର୍ଚ୍ଚରେ ଅଶୋଧିତ ତେଲ ଦର ୭୨.୪୭ ଡଲାର ସ୍ତରକୁ ଖସିଥିଲା। ୨୦୨୩-୨୪ରେ ଓମାନ ଓ ଦୁବାଇ ଜରିଆରେ ମଗାଯାଉଥିବା ତେଲ ଦର ଉଚ୍‌ଚ ସ୍ତରରେ ରହିଥିଲା। ବ୍ରେଣ୍ଟ କ୍ରୁଡ୍‌ ଦାମ୍‌ ତା’ଠାରୁ କମ୍‌ ଥିଲା। ଭାରତୀୟ ବିଶୋଧନାଗାରଗୁଡିକରେ ଏହି ତେ?ଳଗୁଡିକୁ ବିଶୋଧନ କରାଯାଉଛି। ଭାରତ ମଗାଉଥିବା ତେଲର ଦାମ୍‌ କମ୍‌ କରିବା ଲାଗି ବିଭିନ୍ନ ଦେଶରୁ ତେଲ ମଗାଇବାକୁ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍‌ ଉପରେ ଗଠିତ ସଂସଦୀୟ ଷ୍ଟାଣ୍ଡିଂ କମିଟି ଗତବର୍ଷ ସୁପାରିସ କରିଥିଲା। ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ଦେଶଗୁଡିକ ‘ଏସିଆ ପ୍ରିମିୟମ୍‌’ ଅସୁଲ କରୁଥିବାରୁ, ସେଠାରୁ ମଗାଯାଉଥିବା ତେଲ ଦାମ୍‌ ଅଧିକ ରହୁଛି। ଓପେକ୍‌ ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡିକ ବିକ୍ରି ମୂଲ୍ୟ ବାହାରେ କିଛି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦେଶଠାରୁ ଏହି ପ୍ରିମିୟମ୍‌ ଅସୁଲ କରୁଛନ୍ତି।
ରୁଷ୍‌-ୟୁକ୍‌ରେନ୍‌ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପରେ ରୁଷରୁ ବିପୁଳ ତେଲ କିଣାଯାଉଥିଲା। ତେଣୁ ଭାରତର ତେଲ ବାସ୍କେଟ୍‌ ହିସାବରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବାକୁ ଦାବି ହୋଇଥିଲା। ୨୦୨୩ ମାର୍ଚ୍ଚରେ ଭାରତ ଏହାର ସର୍ବାଧିକ ତେଲ ରୁଷ୍ରୁ ମଗାଇଥିଲା। ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶ ଉପରେ ପାଲଟା ଶୁଳ୍କ ଘୋଷଣା କରିବା ପରେ ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତି ମନ୍ଥର ହେବାର ଆଶଙ୍କା ଥିବାରୁ ତୈଳ ଦର କମୁଛି। ତାହାର ପ୍ରଭାବରେ ବ୍ରେଣ୍ଟ୍‌ କ୍ରୁଡ୍‌ ଶସ୍ତା ହୋଇଛି।
ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଭାରତରେ ତେଲ ବିପଣନ କମ୍ପାନିଗୁଡିକ ଏବେ ପେଟ୍ରୋଲ ଲିଟର ପିଛା ପ୍ରାୟ ୧୫ ଟଙ୍କା ଲାଭ କରୁଥିବା ଜଣାପଡିଥିଲା। ସେହି ଲାଭର କିଛି ଅଂଶକୁ ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ଦେବା ଲାଗି ତେଲ କମ୍ପାନି କିମ୍ବା ସରକାର କେହି ଚାହୁନାହାନ୍ତି। ଅଧିକ ଟିକସ ଅସୁଲ କରିବା ଲାଗି କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଲିଟର ପିଛା ଉତ୍ପାଦ ଶୁଳ୍କ ୨ ଟଙ୍କା ବଢ଼ାଇ ଦେବା ପରେ ପେଟ୍ରୋଲ ଓ ଡିଜେଲ ଦର କମିବାର ଯେଉଁ ସମ୍ଭାବନା ଥିଲା ତାହା ପ୍ରାୟ ଦୂର ହୋଇଯାଇଛି।