ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ସ୍ଥିର ଥିବା ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶ ଭଳି ବିଶାଳ ଭୂମି ଖଣ୍ଡ ଦୁଇଭାଗ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ଏହା ଭାରତର ଭୌଗୋଳିକ ଭବିଷ୍ୟତ ବିଷୟରେ ଏକ ଗମ୍ଭୀର ଚେତାବନୀ। ଆଟଲାଣ୍ଟିସ୍ ଯୁବ ଭଳି ଭାରତୀୟ ଉପହାଦେଶ ଦୁଇଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇଯିବାର ଆଶଙ୍କା ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି।
ସମ୍ପ୍ରତି ଭୂତତ୍ତ୍ୱବିତ୍ମାନେ ସୂଚିତ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଭାରତୀୟ ପ୍ଲେଟ୍ ଦୁଇଟି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇପାରେ। ଯାହା ହିମାଳୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ବଡ଼ ଭୂତାତ୍ତ୍ୱିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବ। ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଅଧ୍ୟୟନରୁ ଜଣାପଡିଛି, ଭାରତୀୟ ପ୍ଲେଟ୍ ଦୁଇଟି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହେଉଛି। ଏହା ଭୌଗୋଳିକ ଗଠନକୁ ସବୁଦିନ ପାଇଁ ନୂଆଆକୃତି ଦେଇପାରେ। ଆମେରିକୀୟ ଜିଓଫିଜିକାଲ ୟୁନିଅନରେ ପ୍ରକାଶିତ ଏକ ଆର୍ଟିକିଲରେ ଏ ନେଇ ରିପୋର୍ଟ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି।
ପ୍ରାୟ ୬୦ନିୟୁତ ବର୍ଷ ଧରି ୟୁରେସିଆନ୍ ପ୍ଲେଟ୍ ସହିତ ଧକ୍କା ହୋଇ ଆସୁଥିବା ଭାରତୀୟ ପ୍ଲେଟ୍ ଏବେ “ଡିଲାମିନେସନ୍” ନାମକ ଏକ ନୂତନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଦେଇ ଗତି କରୁଛି ବୋଲି ରିପୋର୍ଟରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ, ପ୍ଲେଟର ଘନ ତଳ ଅଂଶ ପୃଥିବୀର ଆବରଣ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରୁଛି। ପ୍ଲେଟ୍ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଭୂଲମ୍ବ ଫାଟ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି। ତିବ୍ଦତୀୟ ଝରଣାରେ ଭୂକମ୍ପୀୟ ତରଙ୍ଗ ଏବଂ ହିଲିୟମ ଆଇସୋଟୋପ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରିବା ପରେ ଏହି ଘଟଣା ଆବିଷ୍କାର ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ପ୍ଲେଟେର ଏକ ଭୂଲମ୍ବ ଫାଟ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲା ଯାହାକୁ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ପୂର୍ବରୁ ଚିହ୍ନଟ କରିପାରି ନଥିଲେ।
ଡିଲାମିନେସନ୍ ଏକ ଭୂତାତ୍ତ୍ୱିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଯେଉଁଥିରେ ଟେକ୍ଟୋନିକ୍ ପ୍ଲେଟର ତଳ ଅଂଶ ଅଲଗା ହୋଇ ମେଣ୍ଟଲରେ ଶୋଷିଯାଏ। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ପ୍ଲେଟର ସ୍ଥିରତାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ ଏବଂ ଅଞ୍ଚଳରେ ଭୂକମ୍ପର ସମ୍ଭାବନାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିପାରେ। ୟୁଟ୍ରେକ୍ଟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଭୂତତ୍ତ୍ୱବିତ୍ ଡୋୱେ ଭାନ୍ ହିନ୍ସବର୍ଗେନ କହିଛନ୍ତି, ଆମେ ଜାଣି ନଥିଲୁ ଯେ ମହାଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଏହିପରି ଆଚରଣ କରିପାରିବେ, ଏବଂ ଏହା ଦୃଢ଼ ପୃଥିବୀ ବିଜ୍ଞାନ ପାଇଁ ବହୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।
ଡିଲାମିନେସନ୍ ଏକ ଭୂତାତ୍ତ୍ୱିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଯେଉଁଥିରେ ଟେକ୍ଟୋନିକ୍ ପ୍ଲେଟର ତଳ ଅଂଶ ଅଲଗା ହୋଇ ମେଣ୍ଟଲରେ ଶୋଷିଯାଏ। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ପ୍ଲେଟର ସ୍ଥିରତାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ ଏବଂ ଅଞ୍ଚଳରେ ଭୂକମ୍ପର ସମ୍ଭାବନାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିପାରେ। ୟୁଟ୍ରେକ୍ଟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଭୂତତ୍ତ୍ୱବିତ୍ ଡୋୱେ ଭାନ୍ ହିନ୍ସବର୍ଗେନ କହିଛନ୍ତି, ଆମେ ଜାଣି ନଥିଲୁ ଯେ ମହାଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଏହିପରି ଆଚରଣ କରିପାରିବେ, ଏବଂ ଏହା ଦୃଢ଼ ପୃଥିବୀ ବିଜ୍ଞାନ ପାଇଁ ବହୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।
ଏହି ଆବିଷ୍କାର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାରଣ ଏହା ଦର୍ଶାଏ ଯେ, ପ୍ଲେଟ୍ଗୁଡ଼ିକର ପୃଷ୍ଠରେ କେବଳ ବିଭିନ୍ନ ଘନତା ଏବଂ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ନାହିଁ, ବରଂ ଟେକ୍ଟୋନିକ୍ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ଚାଳିତ କରୁଥିବା ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାଗୁଡ଼ିକ ବହୁତ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଉଛି ଏବଂ ପୂର୍ବରୁ ବୁଝାଯାଇଥିବା ଅପେକ୍ଷା ବୁଝିବା ବହୁତ କଷ୍ଟକର ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି।
