ତିବ୍ଦତ ଦେଇ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିବା ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର ନଦୀର ଉପରମୁଣ୍ଡରେ ଚୀନ ଡ୍ୟାମ ନିର୍ମାଣ କରୁଛି। ଗ୍ରେଟ୍‌ ବ୍ୟାଣ୍ଡ ନାମକ ଏକ ସ୍ଥାନରେ ଚୀନ ଏହି ଡ୍ୟାମ ନିର୍ମାଣ କରୁଛି। ଏହି ଠାରୁ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର ନଦୀ ଏକ ବଡ଼ ମୋଡ଼ ନେଇ ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ ଦେଇ ଭାରତକୁ ପ୍ରବେଶ କରୁଛି। ଏହି ନଦୀ ସିୟାଙ୍ଗ ନାମରେ ପରିଚିତ
ଏହି ଡ୍ୟାମକୁ ଭାରତ ପାଇଁ ବଡ଼ ବିପଦ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରେମା ଖାଣ୍ଡୁ। ଯଦି କେବେ ଚୀନ ଅଚାନକ ଏହି ଡ୍ୟାମରୁ ପାଣି ଛାଡେ ତେବେ ପୂରା ସିୟାଙ୍ଗ କ୍ଷେତ୍ର ପାଣିରେ ବୁଡିଯିବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି। ଏହି ଡ୍ୟାମ୍‌ ନୁହେଁ ବରଂ ଏକ ୱାଟର ବମ୍‌ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି ପ୍ରେମା ଖାଣ୍ଡୁ। ଏହି ଡ୍ୟାମ ନିର୍ମାଣ ହେବା ଫଳରେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର ଓ ସିୟାଙ୍ଗ ନଦୀର ଜଳସ୍ତର କମିଯିବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି। ଏହା ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନ ଜୀବିକା ଉପରେ ଗମ୍ଭୀର ପ୍ରଭାବ ପକାଇବ ବୋଲି ସେ ଆଶଙ୍କା କରିଛନ୍ତି।
ସେପଟେ ଏହି ଡ୍ୟାମ୍‌ ଏକ ଭୂକମ୍ପ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ନିର୍ମାଣ ହେଉଛି ବୋଲି କେତେକ ବିଶେଷଜ୍ଞ ମତ ଦେଇଛନ୍ତି। ଯଦି କେତେବେଳେ ଭୂସ୍ଖଳନ କିମ୍ବା ଭୂମିକମ୍ପ ଆସେ ତେବେ ଏହି ଡ୍ୟାମ୍‌ ଭାଙ୍ଗିଯାଇପାରେ। ଫଳରେ ତଳିଆ ଅଞ୍ଚଳବାସୀ ସର୍ବାଧିକ କ୍ଷତିର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବେ।
ଅନ୍ୟପଟେ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଆସାମ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହିମନ୍ତ ବିଶ୍ୱଶର୍ମା କିଛି ଅଲଗା ମତ ଦେଇ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର ନଦୀ ଏକ ବିଶାଳ ନଦୀ। ଏହା କେବଳ ତିବ୍ଦତ ନୁହେଁ ବରଂ ଭୂଟାନ, ଅରୁଣାଚଳ ଓ ଆସାମର ବର୍ଷା ପାଣିରେ ଭରିଯାଏ। ଯଦି ଚୀନ ପାଣି ଅଟକାଇଦିଏ ତେବେ ଏହା ଆସାମରେ ବାରମ୍ବାର ଆସୁଥିବା ବନ୍ୟାକୁ ରୋକି ପାରିବ। ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଚୀନ ସହ ଆଲୋଚନା କରିବା ନିହାତି ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ସେ କହିଛନ୍ତି।
ତେବେ ଚୀନର ଏହି ଡ୍ୟାମ୍‌ ନିର୍ମାଣକୁ ନେଇ କୌଣସି ଔପଚାରିକ ବୟାନ ଦେଇନାହିଁ ଭାରତ। ହେଲେ ସରକାର କହିଛନ୍ତି କି, ଏଡି ଯୋଜନା ଉପରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନଜର ରଖାଯାଇଛି ଓ ଚୀନ ସହ ଏନେଇ ଆଲୋଚନା ହୋଇଛି। ଭାରତର ବିଦେଶ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ କହିଛି କି, ଚୀନକୁ ଏଭଳି କାମରେ ପାରଦର୍ଶିତା ରଖିବା ଦରକାର ଓ ବାଂଲାଦେଶ ଭଳି ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର ତଳ ଭାଗରେ ଥିବା ଦେଶମାନଙ୍କ ସହ ଚୀନ ଆଲୋଚନା କରିବା ଦରକାର।
ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଚୀନ ନିଜ ମତ ଉପସ୍ଥାନ କରି କହିଛି ଯେ, ଏହି ପରିଯୋଜନା ଚୀନ ଭାରତ ଓ ବାଂଲାଦେଶ ସହ ବନ୍ୟା ନିୟ୍‌ନ୍ତ୍ରଣ ଓ ଜଳସ୍ତର ନେଇ ସହଯୋଗ ଜାରି ରହିବ। ଭାରତ ବି ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରୁ ମୁକୁଳିବା ପାଇଁ କିଛି ରଣନୀତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛି।
ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ ଦେଇ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିବା ସିୟାଙ୍ଗ ନଦୀର ଉପରମୁଣ୍ଡରେ ସିୟାଙ୍ଗ ପରିଯୋଜନା ନାମରେ ଏକ ଡ୍ୟାମ୍‌ ନିର୍ମାଣ କରିବାକୁ ଯୋଜନା କରିଛି। ଏହି ଡ୍ୟାମ୍‌ କେବଳ ବିଜୁଳି ଉତ୍ପାଦନ କରିବ ନାହିଁ ବରଂ ଯଦି ଚୀନ ପାଣି ଛାଡିଦିଏ କିମ୍ବା ବନ୍ଦ କରିଦିଏ ତେବେ ଏହି ବନ୍ଧ ସୁରକ୍ଷା କବଚ ହୋଇପାରିବ।